สิ่งที่ได้พบ… Amazing! ตื่นตาตื่นใจจริงๆ ขอบอกๆๆ


######

เพื่อนๆ ผู้อ่านที่รักทุกท่าน… อยากจะบอกเล่าสิ่งที่ฉันพบดังนี้นะคะ…

เมื่อฉันเริ่มอยากรู้เนื้อหาในคำสอนธรรมะของพระพุทธเจ้า และปัญหาหลักของฉันคือคำศัพท์ที่เข้าใจยาก//

ฉันพบว่า…หนังสือพจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม โดยพระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต) มีประโยชน์กับฉันมาก เพราะหนังสือเล่มนี้เป็นหนังสืออ้างอิงคำสอนทางพุทธศาสนาที่มีคำศัพท์และอธิบายความถึง  3 ภาษา คือ ทั้งภาษาธรรมะ (ที่ยากจะเข้าใจ) ภาษาไทย (อธิบายด้วยภาษาไทยสามัญ) และมีภาษาอังกฤษกำกับด้วย… เจ๋งที่สุด!

เยี่ยมยอดมากสำหรับฉันก็ตรงที่… มีภาษาอังกฤษกำกับอยู่ด้วยนี่แหละค่ะ ช่วยได้อย่างมากจริงๆ

เล่มที่ฉันมีคือฉบับพิมพ์ครั้งที่ 9 ล่าสุดในตอนนี้… (บ่งบอกถึงการมาทีหลังอย่างไม่ต้องสงสัย)…

######

พบว่า… จากหนังสือเล่มนี้ ทำให้ฉันเข้าใจความหมายของเนื้อหาในคำสอนในพุทธศาสนาได้ชัดเจนและ… คิดว่าตรงตามความหมายของเรื่องที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าต้องการสื่อเอาไว้มากขึ้นค่ะ

ยกตัวอย่างคำว่า ขันธ์ 5 ก่อนละกัน…

หนังสือนี้ทำให้ฉันเข้าใจความหมายขององค์ประกอบของสิ่งที่เรียกว่า ขันธ์ 5 ได้ถูกต้องตรงตามความหมายของคำที่ใช้มากขึ้น จากคำอธิบายง่ายๆ ว่าขันธ์ทั้ง 5 คือองค์ประกอบ 5 อย่างที่รวมกันขึ้นมาเป็นชีวิต

ภาษาอังกฤษ ขันธ์ 5 ใช้คำว่า The Five Aggregates คำนี้แปลว่าสิ่งที่มารวมกัน ในที่นี้ก็คือขันธ์ ประกอบด้วย 5 กองคือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ (แต่ละกองก็ยังแบ่งแยกย่อยออกมาเป็นรายละเอียดอีกมากมายด้วยกัน)

######

นอกจากนั้น ภายในขันธ์ 5 หนังสือเล่มนี้ก็ยังได้ทำให้ฉันกระจ่างในความหมายจริงๆ ของแต่ละคำมากขึ้น เช่น

กองรูป – Corporeality ท่านหมายรวมถึงพฤติกรรมทั้งหมดของร่างกาย หรือจะหมายถึงสสารหรือพลังงานทางวัตถุต่างๆ พร้อมทั้งคุณสมบัติพฤติกรรมต่างๆ ของสสารและพลังงานเหล่านั้น และในกองรูปนี้ยังแยกย่อยออกไปได้อีกถึง 28 อย่าง เช่นประสาททั้ง 5 อารมณ์ 4 มีแม้กระทั่ง ช่องว่าง ความเบา ความอ่อนหยุ่นของรูป การขยายตัว การสืบต่อ ความเสื่อมตัว ความสลายตัวของรูป เป็นต้น Amazing มากๆ และเพื่อนๆ ก็ไม่ต้องสงสัยหรอกนะคะว่า ใน 28 อย่างที่แยกออกมาเหล่านี้ จะไม่มีอะไรแยกย่อยออกไปได้อีก มีอีกมากมายมหาศาลเลยค่ะ อะเมสซิ่งจริงๆ ขอบอกๆๆ

กองเวทนา นี่แบบว่า… ฉันเข้าใจอะไรผิดๆ มาอย่างยาวนาน เวทนาในที่นี้ตรงกับภาษาอังกฤษว่า Feeling หรือ Sensation มันคืออาการของความรู้สึกสุข ทุกข์ และหรือเฉยๆ ซึ่งเกิดจากประสาทสัมผัสทั้ง 5

กองสัญญา นี่ยิ่งแล้วใหญ่เลย คำว่าสัญญาที่เราเข้าใจนั้นในที่นี้มันคลาดเคลื่อนไปไม่ตรงกัน ภาษาธรรมะ คำว่าสัญญานี้มาจากภาษาอังกฤษว่า Perception มันคือการจำได้หมายรู้ หรือสิ่งที่จิตรับรู้โดยอาศัยทวารทั้ง 6 (ตาหูจมูกลิ้นกายใจ) พอเห็นภาษอังกฤษ ฉันก็รู้ทันทีว่า ทำไมฉันจึงไม่สามารถเข้าใจข้อธรรมเหล่านี้ได้อย่างกระจ่างชัด…

กองสังขาร ก็เช่นเดียวกัน ดูสิว่าภาษาอังกฤษท่านใช้คำว่า Mental Formations หรือ Volitional Activities มันคือองค์ประกอบ / คุณสมบัติต่างๆ ของจิตที่มีเจตนาเป็นตัวนำ เรียกรวมๆ ว่า “เครื่องปรุงของจิต / เครื่องปรุงของความคิด / หรือเครื่องปรุงของกรรม” ยกตัวอย่างยิ่งทำให้ชัดว่าไม่ใช่อย่างที่เราเข้าใจ เช่น วิตก วิจารณ์ วิริยะ ฉันทะ ทิฏฐิ มานะ โทสะ โลภะ สติ ศรัทธา หิริโอตัปปะ เป็นต้น (ทั้งหมดมีถึง 52 อย่างแน่ะค่ะ)

กองวิญญาณ …โหยอยากจะร้องไห้ ที่เคยเข้าใจเป็นคนละเรื่องเลย คำว่าวิญญาณในกองขันธ์ที่ 5 นี้ มาจากคำภาษาอังกฤษที่ใช้ว่า Consciousnessบางทีเรียกกองนี้ว่า “จิต” ซึ่งสามารถแยกย่อยไปได้อีกนับเป็นร้อยๆ ดวงเลยทีเดียว

######

จากนั้นนะ ฉันก็เลยตลุยดูความหมายของอีกหลายๆ คำที่ฉันเคยผ่านตาแล้วสะดุดๆ ค่ะ

ยกตัวอย่างเช่น คำว่า ไตรลักษณ์ หรือ ลักษณะโดยธรรมชาติของสิ่งทั้งปวง (ที่สำคัญคือสิ่งอันประกอบเป็นขันธ์ทั้ง 5 ดังที่กล่าวข้างต้นนั้น) ภาษาอังกฤษว่า The Three Characteristics of Existence ซึ่งเป็นการมองทั้งชีวิตและสิ่งทั้งปวงที่ชีวิตเกี่ยวข้องว่า มีลักษณะสามัญ 3 ประการ คือ มีลักษณะอนิจจัง ไม่เที่ยง (Impermanence) มีลักษณะเป็นทุกข์ (Stress and Conflict) และมีลักษณะเป็นอนัตตา ไม่ใช่ตัวตน (Soullessness / Non-self)

คำว่า ปฏิจจสมุปปบาท ฉันดีใจมากที่ในที่สุดก็เข้าใจความหมายของคำๆ นี้ ว่าคืออะไร วงล้อแห่งการเกิด คือการที่สิ่งทั้งหลายอาศัยกันจึงเกิดมีขึ้น ภาษาอังกฤษยิ่งเข้าใจง่าย The Wheel of Existence ซึ่งพระพุทธเจ้าสอนว่า มันเป็นที่มาหรือเหตุแห่งกองทุกข์ทั้งปวง มีทั้งหมดถึง 12 เงื่อนไขการเกิด ดูอลังการจริงๆ มีโอกาสจะเขียนถึงอีก สนุกและน่าดูนัก

นอกจากนั้น ยังมีคำว่า กรรม หรือ Karma การกระทำที่ประกอบด้วยเจตนา และเกณฑ์เกี่ยวกับการให้ผลของกรรม มีทั้งหมด 12 แบบ // รวมทั้งคำว่า นิพพาน Nirvana ความสงบเย็น การหลุดพ้นด้วยปัญญา Liberated by Wisdom น่าสนใจ

อีกสักคำนะคะ คำที่เป็นหัวใจของคำสอนศาสนาพุทธทั้งหมด นั่นคือ อริยสัจ 4 หรือ The Four Noble Truths ที่ทุกคนคุ้นเคยดี มี ทุกข์ (Suffering) สมุทัย เหตุแห่งทุกข์ (The Cause of Suffering) นิโรธ ความดับทุกข์ (The Cessation of Suffering) และ มรรค หรือ ทางสายกลาง (The Path leading to the Cessation of Suffering หรือ The Middle Path หรือ The Practice of Non-extremism หรือที่กล่าวถึงว่า มรรคมีองค์ 8 – The Noble Eightfold Path) นั่นเอง

แต่ละคำเหล่านี้ มีรายละเอียดแยกย่อยออกได้อีกมากมายๆๆ อย่างไม่น่าเชื่อ ช่างละเอียดลออจริงๆ

เพื่อนๆ ที่ผ่านสิ่งนี้มาแล้ว ก็ถือว่าตอกย้ำให้แน่นขึ้นอีก ส่วนเพื่อนๆ ที่สนใจจะทดลองทำแบบนี้ดูแล้วมาแลกเปลี่ยนกันก็อาจช่วยเปิดหูเปิดตาอีกทางหนึ่ง… ถือซะว่า… นะคะ

######

บล็อกหน้า อยากจะเล่าถึงการพยายามมองภาพใหญ่ ภาพรวมๆ (ที่จริงอยากจะทำเหมือน Mind map แต่ยังแค่คิดๆ) เป็นการมองเพื่อทำความเข้าใจคำสอนทางธรรมะของพุทธศาสนา ตามความพยายาม (ค่อยๆ) เข้าใจของฉันเอง

เพื่อนๆ หากไม่เบื่อเสียก่อนก็โปรดอดทนอ่านด้วย / หากทนไม่ไหว อยากจะเสวนาตอบโต้มาก็จะยิ่งยินดีอย่างมาก เขียนความเห็นเข้ามาในบล็อกกันเลย… ได้โปรด…

โปรดอย่ารอคอย แต่… จงติดตามกัน / ด้วยรักและผูกพันค่ะ….

This entry was posted in Books, religion and tagged , , . Bookmark the permalink.

6 Responses to สิ่งที่ได้พบ… Amazing! ตื่นตาตื่นใจจริงๆ ขอบอกๆๆ

  1. ส่วนตัวแล้วรู้สึกว่า ภาษาอังกฤษทำให้เข้าใจได้ง่ายดายมากกว่าภาษาบาลี (ไทย) มาก เหมือนจะเคยเห็นคุณเสถียรพงษ์เคยแปลคำสอนของศาสนาพุทธมาเป็นเล่มแล้วรู้สึกว่าอ่านแล้วเพลิดเพลินมาก ถ้าเด็กประถมได้อ่านหนังสือเหล่านี้แทนการสวดมนต์ก็น่าจะดีกว่าเยอะ พูดแล้วก็เสียดาย… หรรษามากอ่าน blog นี้

    • CordiaV says:

      ขอบคุณมากๆ จ้ะแนนนู (ขนุน) ที่เข้ามาเมนท์ ไม่ต้องเสียดายหรอกนะ เทียบกับน้าหมัย ขนุนยังได้สัมผัสได้เร็วกว่ามาก หวังมากๆ ว่าเด็กรุ่นหลังๆ จะไม่มะงุมมะงาหราเชื่องช้าอย่างรุ่นน้าหมัยนะ เข้ามาเขียนอีกเท่าที่อยากจะเขียนเลยนะจ๊ะ

  2. สาระดี ๆ ที่ช่วยเปิดโลกทัศน์ให้กว้างขึ้นอีก ด้วยเวลาที่มีจำกัด ไม่สามารถออกไปตะลอนหาหนังสือดี ๆ อ่าน อีกทั้งได้หนังสือดี ๆ มาก็หาเวลาอ่านยากเต็มทน เลยหาอ่านเอาจากผู้มีจิตเผื่อแผ่ วันละเล็กละน้อย ขอบคุณมากค่ะ

    • CordiaV says:

      สวัสดีค่ะคุณจ๋า ดวงมณี
      ขอขอบคุณมากนะคะที่ให้ feed back มา เป็นกำลังใจอย่างมากค่ะ

  3. Tum Chant says:

    Thank you so much for sharing. It gave a much clearer explanation. Sometimes, when we read Pali or Thai translated, it was a bit confusing to really understand the deep meaning of the Dhamma teaching.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s