The Missing Link แห่งเส้นทางพุทธธรรมในอินเดีย (จากข้อเขียนของ ดร. ซีโอริส)


สวัสดีค่ะเพื่อนๆ ทุกท่าน…

“The Missing Link” หรือส่วนที่ขาดหายไปหรือเรื่องที่เป็นปริศนาไม่กระจ่างชัดในเชิงประวัติศาสตร์ของพุทธศาสนาที่ฉัน (และอาจมีอีกหลายคน) เกิดข้อสังเกตขึ้นมาระหว่างที่พยายามศึกษาเส้นทางแห่งการวิวัฒนาการของพุทธธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า

อย่างเช่น ข้อคำถามว่า เกิดอะไรขึ้นหรือเป็นไปได้อย่างไรที่พุทธศาสนาที่เจริญรุ่งเรืองอย่างมากในแดนกำเนิดของตน (ประเทศอินเดียและดินแดนเขตแคว้นใกล้เคียง) มีอันต้องดับสูญไปอย่างสิ้นเชิง และส่วนที่เหลืออยู่ก็แตกนิกายออกไป บางนิกายก็มีหลักปฏิบัติที่กลับตาลปัตรไปโดยสิ้นเชิงจากคำสอนเดิม และเหตุใดหลังจากนั้นจนปัจจุบัน พุทธธรรมจึงเจริญรุ่งเรืองแผ่ขยายในแถบเอเชียตะวันออกและตะวันออกเฉียงใต้ รวมทั้งในบางเขตแคว้นอื่นๆ ของโลก รวมทั้งคำถามอื่นๆ ทำนองนี้ค่ะ

คำถาม ความสงสัยต่างๆ ดังกล่าว แม้ว่าฉันจะได้พยายามหาเหตุผลมาอธิบาย แต่ก็ยังติดค้างเป็นปมเงื่อนอยู่ในใจของฉันค่ะ… ยังไม่กระจ่าง… โดยเฉพาะภายหลังจากที่ฉันเดินทางไปเยือนพื้นที่ทางเหนือของปากีสถานเมื่อปลายปีที่แล้ว…

……

เป็นความบังเอิญ หรือว่าเทพองค์ใดนำพาฉันมา…???Image

เมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมา…ขณะที่ฉันมาบริบาลมารดาที่บ้านหลังเก่า… ที่ยังมีหนังสือหลงเหลือ (จากปากปลวก) อยู่อีกไม่น้อย ฉันก็บังเอิญได้พบ-และอ่านหนังสือที่มีชื่อว่า A History of Buddhism from Extinction to Expansion – An Outline (ตีพิมพ์ปี ค.ศ. 2004) เขียนโดย ดร. จอร์จ เอ. ซิโอริส (Dr. George A. Sioris) อดีตนักการทูตจากประเทศกรีซ ประจำอยู่ในหลายประเทศ รวมทั้งไทย จีน และญี่ปุ่น และยังได้ทราบว่า ท่านเกษียณอายุมาอยู่กับลูกสาวสองคนที่เชียงใหม่ ประเทศไทยนี่เอง ฉบับที่ฉันได้อ่านเป็นฉบับที่ตีพิมพ์เมื่อปี ค.ศ. 2004 โดยสำนักพิมพ์ The Knowledge Center ซึ่งอยู่ที่เชียงใหม่นี่ด้วยค่ะ

ข้อเขียนของท่านซีโอริส ทำให้ฉันต้องติดตามอ่านจนจบเล่มอย่างรวดเร็ว เพราะเป็นการบังเอิญแท้ๆ ที่ท่านได้กล่าวถึงเนื้อหาทางประวัติศาสตร์พุทธศาสนาที่กำลังเป็นปมติดค้างอยู่ในใจของฉันเข้าพอดีค่ะ

แต่ละประโยคที่ท่านเขียนมันทำให้ฉันอยากติดตามจริงๆ ค่ะ เช่น ท่านได้อ้างข้อเขียนของนักวิชาการชื่อ Etienne Lamotte ที่เขียนว่า “Our first concern was to recast Buddhism in its missing historical framework, to take it away from the world of ideas where it voluntarily absconded in order to bring its teaching again to the earth” – สิ่งแรกที่เราคิดจะทำก็คือ การสังคายนาปรัชญาพุทธอีกครั้งภายในกรอบทางประวัติศาสตร์ที่ขาดหายไป โดยการนำพุทธประวัติและปรัชญาคำสอนที่หลบซ่อนตัวเองอย่างจงใจอยู่แต่ในโลกของความคิด มาสู่โลกของความเป็นจริงอีกครั้งหนึ่ง…

ซึ่งนี่ก็คือแก่นแกนสำคัญของหนังสือเล่มนี้ด้วยนะคะ

สิ่งที่หนังสือเล่มนี้เน้นก็คือการศึกษาประมวลรวมเรื่องราวที่เกิดขึ้นในประวัติศาสตร์และที่มีการวิเคราะห์ว่าเป็นสาเหตุของทั้งการดับสูญ Extinction (ไปจากประเทศอินเดียอันเป็นถิ่นกำเนิดของตนเอง) และการแผ่ขยาย Expansion ของปรัชญาคำสอนศาสนาพุทธ (ส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่ทางเอเชียด้านตะวันออกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้) ว่าคืออะไรบ้างนั่นเองค่ะ

…..

ท่านผู้เขียนหนังสือเล่มนี้ ได้ศึกษาค้นคว้าและอ้างอิงบรรดาผลงานของนักวิชาการผู้คร่ำหวอดที่โดดเด่นในวงการพุทธศาสนาที่มีชื่อเสียงระดับนานาชาติมากมายหลายท่าน รวมถึงท่าน ป.อ. ประยุตโต ของประเทศไทยด้วยค่ะ

ตรงที่ท่านเขียนว่า “The question has puzzled me for years and after long research I am inclined to propose here the following picture, a synthesis from various interpretations.” –ปัญหาทำให้ข้าพเจ้าฉงนอยู่หลายปี และหลังจากทำการศึกษาค้นคว้าเป็นเวลานานหลายปี ภาพที่ข้าพเจ้าจะนำมาเสนอในหนังสือเล่มนี้ เป็นเรื่องราวที่สังเคราะห์มาจากการตีความจากหลากหลายแหล่งที่มา” …ตื่นเต้นๆ

หนังสือนี้ได้ประมวลสาเหตุของการดับสูญของพุทธศาสนาจากอินเดียไว้มากมายหลายประเด็น พร้อมทั้งได้วิเคราะห์ถึงความเป็นไปได้และไม่ได้ที่มีการอ้างอิงหลักฐานและแนวคิดต่างๆ ไว้อย่างน่าสนใจทีเดียวค่ะ

เพื่อนๆ ก็ถือว่า… เรากำลังมาร่วมสำรวจแนวความคิดหนึ่งของผู้ที่รู้และสนใจศึกษาค้นคว้ามาอย่างดีละกันนะคะ

…..

ตัวอย่างสาเหตุต่างๆ ที่ท่านซีโอริสประมวลมาไว้… มีดังนี้เช่นว่า… เกิดจากปัญหาของการหมดเรี่ยวแรงไปเองโดยธรรมชาติ,  ภาวะศีลธรรมค่อยๆ เสื่อมลงของพระ, ความขัดแย้งในหมู่สงฆ์หรือระหว่างกลุ่มผู้มีความศรัทธา,  พุทธธรรมถูกกัดกร่อนบ่อนเซาะจากกระแสที่เข้ามาใหม่ของนิกายมหายานและตันตระ, การเป็นปฏิปักษ์กับพวกพราหมณ์, การฟื้นมาใหม่ของลัทธิพราหมณ์, การถูกกลืนโดยลัทธิฮินดู, ไม่ได้รับการส่งเสริมจากกษัตริย์และชนชั้นนำ, การถูกบุกรุกของชนเผ่าต่างๆ ก่อนหน้ากลุ่มมุสลิม เช่น พวกอาหรับ พวกฮั่น,

นอกจากนั้น ยังมีสาเหตุอื่นๆ อีก เช่น มาจากลัทธิความเชื่อและแนวคำสอนของพุทธ เช่นการแบ่งแยกเขตสงฆ์ออกจากฆราวาสให้อดทนแม้ต่อผู้ที่เห็นคัดค้าน, ปัญหาสมองไหลเมื่อพระผู้ใหญ่เดินทางออกไปจากอินเดียอยู่เรื่อยๆ, ขาดการจัดระบบโครงสร้างสมณศักดิ์ การโจมตีแนวคิดปรัชญาโดยปราชญ์ฮินดู เช่น กุมาริละ (Koumarila) และสังกระ (Sankara), พุทธไม่สามารถยึดฐานที่มั่นทางใต้ของอินเดียเอาไว้ได้, เน้นการเพิ่มคนเข้าวัดไม่สามารถเข้ากับชาวบ้านในเขตชนบทเหมือนกันพวกฮินดู, ชาวบ้านไม่เต็มใจที่จะยอมรับการเน้นเรื่องการขจัดทุกข์ซึ่งไม่สนุกและขาดชีวิตชีวา, ผู้สนับสนุนชอบประเพณีความเชื่อแบบพราหมณ์มากกว่า, ชาวพุทธรังเกียจภาษาสันสกฤตโบราณ และเน้นแต่ภาษาบาลี

และสาเหตุที่ท่านซีโอริสกล่าวถึงในประเด็นสุดท้าย คือการบุกรุกเข้าโจมตีและกวาดล้างอย่างรุนแรงของกองทัพ / นักรบมุสลิม ซึ่งดำเนินไปอย่างต่อเนื่องในดินแดนเขตแคว้นต่างๆ ของอินเดียในช่วงศตวรรษที่ 12

…..

เพื่อนๆ คะในหนังสือเล่มนี้ ท่านซีโอริส เขียนบ่งชี้ไว้อย่างชัดเจนและน่าสนใจเกี่ยวกับสาเหตุสำคัญของการดับสูญของศาสนาพุทธไปจากอินเดีย แต่ตอนนี้บล็อกเรายาวเกินไปแล้ว… เอาเป็นว่า… ฉันจะนำมาเขียนเล่าต่ออีกในบล็อกหน้าละกันนะคะ จริงๆ แล้วหนังสือเล่มนี้มีเรื่องน่าสนใจอีกเยอะเลยค่ะ ฉันเพียงแต่เด็ดเอาเนื้อหาใจกลางมาเท่านั้น

เพื่อนๆ ที่สนใจและสามารถหาอ่านเอง ก็จะได้เนื้อหาและอรรถรสเพิ่มขึ้น  ส่วนท่านที่ขี้เกียจ… ก็อ่านบล็อกนี้…ก็ได้เพียงประมาณนี้ค่ะ…

ลาไปก่อนนะคะ / ด้วยรักจากใจจริงๆๆๆๆ /////

This entry was posted in Books, religion and tagged , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s